ЖЕРДІ ДАИ ЫНДАУДЫН ӘРТҮРЛІ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫНДА МАИ Ы ҮШІН ӨСІРІЛЕТІН ЗЫҒЫРҒА (LINUM USITATISSIMUM L.) МИНЕРАЛДЫ ТҮИ ІРШІКТЕРДІ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ

Үш жыл бои ы Ақмолинская облысы Шортанды ауданының жағдаи ында карбонатты құнарлы оңтүстік қара топырақта «Қостанаи құнар» сорты маи ы үшін өсірілетін зығырға минералды азот-фосфор тыңаи тқыштарын қолдану тиімділігінің салыстырмалы зерттеуі жүргізілді. Зерттеу жер даи ындаудың екі технологиясы – дәстүрлі және нөлдік – төрт өрісті алмастырымды егіс алқабында жүргізілді. Анықталғаны, дәстүрлі өңдеу алғашқы екі жылда нитратты азоттың қарқынды түрде тұтынылуын және құрғақ биомассаның жиналуы бои ынша артықшылықты қамтамасыз етті, әсіресе бақылау нұсқаларында және өсімдіктердің дамуының ерте фазаларында. Нөлдік технологияда уборка кезеңіне деи ін топырақта нитраттарды сақтауға ұмтылыс және өсу көрсеткіштерінің жоғары ауытқуы баи қалды. Үшінші жылы минералды қоректендіруді оңтаи ландырылған нұсқаларда биомассаның жиналуы мен өнімділік көрсеткіштеріндегі технологиялар арасындағы аи ырмашылықтар статистикалық тұрғыдан теңдесті. нөлдік технология жүи есінде фосфорды (P20) орамақ жолмен жерге енгізу мен азотпен (соның ішінде жапырақ диагностикасы бои ынша) бірге қолдану кезінде өнімділік 15,8-16,2 ц/га-ға жетті, бұл дәстүрлі технологияның көрсеткіштеріне (16,5-17,9 ц/га) сәи кес келеді.

1. Рзаева В.В., Фисунов Н.В., Миллер С.С., Киселева Т.С. Адаптивно-ландшафтные системы земледелия: учебное пособие для обучающихся направления подготовки магистратуры 35.04.04 «Агрономия» по дисциплине «Адаптивно-ландшафтные системы земледелия». - Тюмень: Государственный аграрный университет Северного Зауралья, 2024. - 134 с.

2. Зотова К.Ю. Особенности воспроизводства земель сельскохозяйственного назначения // Научный вестник Воронежского государственного аграрного университета им. Императора Петра I. - 2021. - № 2 (15). - С. 189.

3. Ларешин В.Г., Полин В.Д. Сохранение и повышение плодородия земель сельскохозяйственного назначения: учеб. пособие. - М.: РУДН, 2008. - 91 с.

4. Трухачев В.И. Об итогах международной научной конференции «Агробиотехнология – 2021» // Известия Тимирязевской сельскохозяйственной академии.

5. - 2021. - № 5. - С. 5-18.

6. Белокопытов А.В., Минина А.Н., Хайруллин М.Ф. Воспроизводство земельных ресурсов в сельском хозяйстве: теоретический подход // Вестник НГИЭИ. - 2025. - № 2 (165). - С. 67-75.

7. Гамзиков Г.П. Система No-till в сибирском земледелии: проблемы, реальности и перспективы // Земледелие. - 2024. - № 3. - С. 10-17.

8. Синякова О.В. Особенности технологии возделывания льна масличного на Среднем Урале. - Усть-Кинельский, 2017. - 20 с.

9. Белоусова Е.Н. Система применения удобрений. - 2023. - 134 с.

10. Агрохимические методы исследования почв. - Изд. 5-е, доп. и перераб. - М.: Наука, 1975. - 656 с.

11. Сдобникова О.В. Условия почвенного питания и применение удобрений в Северном Казахстане и Западной Сибири: автореф. дис. … д-ра с.-х. наук. - М., 1971.

12. - 43 с.

13. Методика Государственного сортоиспытания сельскохозяйственных культур. - М.: Колос, 1971. - Вып. 1. - 239 с.

14. ГОСТ 34111-2017 Продукция соковая. Определение содержания азота методом Кьельдаля.

15. ГОСТ Р 55229-2012. Колориметрический метод определения массовой доли общего фосфора в сырье.

16. Доспехов Б.А. Методика полевого опыта (с основами статистической обработки результатов исследований). - М.: Альянс, 2014. - 351 с.

17. Сорокин О.Д. Прикладная статистика на компьютере. - 2-е изд. - Новосибирск: ГУП РПО СО РАСХН, 2009. - 222 с.

18. Глухих М.А., Калганова Т.С. Динамика азота в почвах Зауралья // АПК России. - 2015. - Т. 71. - С. 118-125.

19. Афанасьев Р.А., Мерзлая Г.Е. Динамика подвижного фосфора в различных почвах // Плодородие. - 2012. - № 3. - С. 16-18.