Жаңа кешенді Ынг-э Гюнтук биологиялық тыңаи тқышының қауын дақылының өнімділігі мен сапасына және топырақ құнарлылығына әсері

Берілген мақалада Оңтүстік Кореяда өндірілген Ынг-э Гюнтук биологиялық тыңайтқышының қауын егістерінің топырақ құнарлылығының көрсеткіштеріне, фитосанитарлық жағдайына, қауын өсімдіктерінің өсу үрдістеріне, дақылдың өнімділігіне және өнімнің сапасына әсері бойынша ғылыми нәтижелер келтірілді. Зерттеу барысында биологиялық препараттың қауын өсімдіктерінің фенологиялық даму кезеңдері мен биометриялық көрсеткіштеріне, жемістерінің өнімділігі мен сапалық көрсеткіштеріне әсері зерттеліп, анықталды. Зерттеу нәтижелеріне сәйкес, кешенді биопрепаратты қолдану қауын өсімдіктерінің биомасса қалыптастыруын қарқындатып, өсу үрдістері мен биохимиялық құрылымын жақсартып, топырақта макро- және микроэлементтер мөлшерін арттыратыны анықталды. Биологиялық препараттың қауын егістерінің фитосанитарлық жағдайына әсері анықталып, аса қауіпті нысан қауын шыбынына қарсы биологиялық және шаруашылық тиімділігі бойынша нәтижелер келтірілді. Өсімдіктерді биологиялық кешенмен бүркігенде, қауын шыбынына қарсы биологиялық тиімділік 87,42%, ал топыраққа енгізу арқылы қолданғанда 88,13% құрады. Ынг-э Гюнтук биотыңайтқышы қауын жемістерінің өнімділігін бақылау нұсқасымен салыстырғанда 28,0-32,6% жоғарылатты. 

1. Эренбург П.М., Гуцалюк Т.Г. Арбузы и дыни. - Алма-Ата: Кайнар, 1976. - 144 с.

2. Борисов В.А., Литвинов С.С., Романова А.В. Качество и лежкость овощей. - М., 2003. - С.436-451.

3. Гуцалюк Т.Г., Айтбаев Т.Е. Научное обеспечение бахчеводства Казахстана: история, современное состояние и перспективы развития. - Алматы, 2012. - 269 с.

4. Дютин К.Е. Генетика и селекция бахчевых культур/ ГНУ ВНИИОБ. - Изд. 2.

5. - Астрахань, 2007. - С. 27-28.

6. Кенжегулова С.О., Серикбай М., Айтбаева А.Т., Кульжанова С.М. Қазақстанның оңтүстік-шығысы жағдайында биоорганикалық тыңайтқыштардың күңгірт-қарақоңыр топырақтың құнарлылық көрсеткіштеріне және қарбыздың өнімділігі мен сапасына әсері // С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университетінің Ғылым жаршысы (пәнаралық). - 2022. - № 2 (113). - Б. 227-237.

7. Buczkowska H., Sałata A., Nurzyńska-Wierdak R. Melon (Cucumis melo L.) Fruit Yield under Irrigation and Mycorrhiza Conditions // Agronomy. - 2023. - № 13(6). - Р. 1-10. - DOI: https://doi.org/10.3390/agronomy13061559.

8. Li N., Chen S., Yue W., Yan A. Effects of Combined Application of Vermicompost and Mineral Fertilizers on Melon Quality and Soil Environmental Quality // Agronomy.

9. - 2025. - № 15(10). - Р. 24-28. - DOI: https://doi.org/10.3390/agronomy15102428.

10. Farooq M., Baig S., Honey S.F. Evaluation of host susceptibility, preference and offspring performance of Zeugodacus cucurbitae (Coquillett) (Diptera: Tephritidae) on different hosts // Int. J. Trop. Insect. Sci. - 2020. - № 40. - Р. 93-99. - DOI: https://doi.org/10.1007/s42690-019-00056-z.

11. Абдуллаева Х.З., Рахмонова Г.Р. Интегрированные методы защиты от дынной мухи и её экологические особенности // Бюллетень науки и практики.

12. - 2018. - Т. 4, № 9. - С. 114-116.

13. Айтбаева А.Т., Зоржанов Б.Д., Мамырбеков Ж.Ж., Қошмағамбетова М.Ж., Жакатаева А.Н. Қазақстанның оңтүстік-шығысы жағдайында бақша дақылдары зиянды нысандарына қарсы экологиялық қауіпсіз пестицидтер, биологиялық препараттар мен төзімді сұрыптарды іріктеу және сынау // Вестник КазНУ. - 2022.

14. - № 1 (70). - С. 56-70. - DOI: https://doi.org/10.26577/EJE.2022.v70.i1.06.

15. Қазақстан Республикасында пайдалануға ұсынылған селекциялық жетістіктер Мемлекеттік тізбесі (ресми басылым). - Нұр-Сұлтан, 2022. - 128 б.

16. Доспехов Б.А. Методика полевого опыта (с основами статистической обработки результатов исследований). - М.: Колос, 1985. - 418 с.

17. Методика опытного дела в овощеводстве и бахчеводстве / под ред. В.Ф. Белика. - М., 1992. - 320 с.

18. Методические указания по проведению регистрационных испытаний инсектицидов, акарицидов, биопрепаратов и ферромонов в растениеводстве.

19. - Алматы - Акмола, 1997. - С. 11-26.